Właściwości fizyczne drewna

CECHA	OPIS
barwa	• drewno z drzew krajowych ma barwę od jasnożółtej do brązowej • można wyróżnić sześć barw : - barwa zbliżona do białej : jodła, świerk, osika, grab, buk, klon, jawor - barwa żółta : brzoza, berberys, bukszpan, limba - barwa brunatna : dąb, jesion, wiąz - barwa czerwona : cis, modrzew, wiśnia, czereśnia, śliwa - barwa zielona : akacja - barwa zbliżona do czarnej : orzech, czarny dąb • drewno egzotyczne odznacza się dużą intensywnością barw • zależy od zawartości barwników, garbników, gum • zależy od klimatu, wieku drzewa, warunków siedliskowych
rysunek drewna	• jest to zespół widocznych elementów budowy anatomicznej drewna (słoje roczne, promienie rdzeniowe, włókna) • zależy od gatunku drewna, przekroju, barwy drewna, wielkości przyrostów, kierunku włókien, sęków • drewno o nierównomiernej budowie i słojach falistych, uważane w materiale konstrukcyjnym za wadę, jest poszukiwanym surowcem do wytwarzania produktów stolarstwa artystycznego i snycerki Odnosi się to do drewna zwanego: - "barankowym" - falisty przebieg włókien, np w jaworze czy jesionie; - "kędzierzawym" - powikłany układ włókien, np. u jesionie węgierskim; - "ptasie oczka" - występowanie wielu drobnych sęczków i splątanego układu włókien, np. w jaworze i klonie; - czeczota - ciemnobrunatne, zawiłe żyłkowanie, np. w brzozie karelskiej
połysk	• związany jest z twardością drewna i gładkością powierzchni • połysk najbardziej widoczny jest w przekroju promieniowym • drewno dębowe i bukowe określa się jako błyszczowe lub półbłyszczowe (podział ten zależy od wymiarów promieni rdzeniowych) • rodzaje połysku: * połysk jedwabisty (klon, wiąz, platan) * połysk srebrzysty (brzoza) * połysk złocisty (maklura)
zapach	• wywołany jest występowaniem w drewnie żywic, olejków eterycznych, garbników, tłuszczów • jest charakterystyczny dla każdego gatunku drewna • drewno iglaste wydziela zapach żywicy • drewno liściaste odznacza się zapachem garbników • w przypadku porażenia drewna grzybami zmienia się jego zapach i barwa
przewodność cieplna	• zależy od gatunku drewna, jego gęstości, wilgotności i jego temperatury • drewno źle przewodzi ciepło (jest dobrym izolatorem)
gęstość drewna	• jest to stosunek masy drewna do jego objętości wyrażony w kg/m3 • zależy od gatunku drewna i jego wilgotności, rodzaju drewna (biel, twardziel), miejsca pozyskania (klimat) • wraz ze wzrostem gęstości rośnie wytrzymałość, sprężystość drewna, jego twardość, odporność na ścieranie, pęcznienie i skurcz
wilgotność	- zależy od warunków w jakich drewno się znajduje i ma znaczny wpływ na pozostałe właściwości drewna - drewno budowlane klasyfikuje się wg następujących stopni wilgotności: * użytkowo - suche - wilgotność do 15%, * powietrzno - suche od 12 - 20%, * załadowczo - suche od 20 - 25%, * mokre - powyżej 25% - zakresy wilgotności drewna: * zakres kapilarny – powyżej nasycenia włókien + w porach występuje wolna woda, + włókna nie ulegają zmianie objętości przy zmianie wilgotności, + większość właściwości drewna nie zmienia się * zakres higroskopijny – poniżej nasycenia włókien + woda jest związana w ściankach komórek i występuje w większych porach + włókna nie są nasycone i zmieniają objętość przy zmianie wilgotności drewna - większość właściwości drewna ulega zmianie - drewno dąży do zachowania stanu równowagi między własną wilgotnością a otoczeniem (wilgotność równoważna) - duża wilgotność drewna powoduje paczenie się wyrobów oraz stwarza warunki sprzyjające rozwojowi grzyba
higroskopijność	- jest to skłonność materiału do wchłaniania wilgoci z powietrza - stopień wchłaniania pary wodnej zależy od temperatury i wilgotności drewna - drewno zawsze wchłania wilgoć z otocznia lub ją oddaje tak długo, aż osiągnie stan równowagi pomiędzy własną wilgotnością a wilgotnością powietrza (wilgotność równoważną) - drewno stosowane w miejscach o dużej wilgotności powinno być zabezpieczone przed jej wchłanianiem
nasiąkliwość	• jest to zdolność do wchłaniania wody lub innej cieczy poprzez zanurzenie drewna • zależy od gatunku i rodzaju drewna, wilgotności początkowej, jego gęstości i wymiarów, temperatury cieczy
skurcz i pęcznienie	• powstają w wyniku zmiany objętości włókien drewna wywołanej zmianami wilgotności • pęcznienie to zwiększenie objętości drewna wywołane wzrostem jego wilgotności, skurcz jest zjawiskiem przeciwstawnym • zależą od gatunku i gęstości drewna, wielkości elementów, przekroju kłody • rosną wraz z gęstością drewna • podczas skurczu następuje pękanie i paczenie się drewna • podczas pęcznienia następuje wykręcanie się drewna • skurcz występujący przy wysychaniu drewna uzależniony jest głównie od kierunku anatomicznego drewna • drewno najbardziej się kurczy i pęcznieje w kierunku stycznym • im większa jest kurczliwość drewna, tym większa jego skłonność do pękania i paczenia